Blockchaintechnologie belooft de werking van de overheid totaal te veranderen. De stad Antwerpen nam op 22 juni 2016 het voortouw met een inspiratienamiddag voor de publieke sector. Kunstmaan gaf een functionele en technologische inleiding op blockchain en presenteerde een leidraad voor voorlopers die binnen de overheid aan de slag willen gaan. 

Blockchaintechnologie bestaat eigenlijk al sinds het vorige decennium. Nu breekt ze echter pas echt door en het zal misschien nog wel een tijdje duren eer de operationele toepassingen daadwerkelijk van de grond komen. Maar het kan snel gaan en deze nieuwe technologie belooft minstens even revolutionair te worden als de komst van het internet.

De technologie creëert een over het internet gedistribueerd grootboek (een logboek dat elke actie vastlegt in een aparte lijn) dat zorgt voor een zekere, veilige, volledige, transparante en fraudevrije registratie van transacties (met alle historiek en gegevens erbij), klaar voor de globale wereld van vandaag.

Dat klinkt allemaal complex en veraf. Maar denk aan (internationale) betalingen of geldverzendingen; verhandelen van aandelen; aangiftes van geboorte, huwelijk of verhuis; opvragen van aktes; verkoop van eigendom; huur van een hotelkamer of vakantiehuis; internationale handel, de controle op gevoelige handelketens zoals voedsel, diamant, kledij… Vandaag zorgen “vertrouwde spelers” (trusted 3rd parties) ervoor dat we dit soort transacties durven en kunnen doen. Traditionele partijen zoals banken, overheid, notarissen, makelaars maar evengoed de nieuwe internetplatformen zoals booking, airbnb, uber,… Alles vertrekt vandaag vanuit het vertrouwen in een centrale partij, die ‘boven’ de partijen staat die handelen met elkaar.

Blockchain haalt dat model onderuit. Door de kracht van het internet te gebruiken gaat Blockchain elke transactie transparant en definitief vastleggen in talloze kopies overheen knooppunten op het internet, die elkaar controleren en corrigeren. Het is sneller (minder tussenstappen), transparant en fraudevrij.

Zeker ook relevant binnen de overheid

De technologie is fascinerend, de toepassingen nog meer. Vandaag wordt Blockchain vooral genoemd in relatie tot cryptocurrencies zoals Bitcoin of de financiële sector waar banken en nieuwe Fintech-spelers volop in de race zitten om de eerste blockchaintoepassingen live te hebben. Kunstmaan bouwde samen met Bolero (KBC Securities) de eerste Europese publieke operationele Blockchain - app voor de verhandeling van niet-genoteerde waarden (De Tijd, 19/03/16). Maar Blockchain zal zeker ook binnen de publieke sector tot grote veranderingen leiden. Net als binnen de financiële sector zullen de mogelijkheden van Blockchain sowieso de huidige manier van werken onder druk zetten en het is dan ook best dat de overheid zelf pro-actief en innovatief op de kar springt en de mogelijkheden en opportuniteiten gaat onderzoeken en testen.

Eind januari 2016 bracht de Britse overheid een rapport uit over de opportuniteiten van Blockchain en de noodzaak hier als Britse economie en overheid op in te spelen. Hoog tijd dat het ook in België gaat leven.

De stad Antwerpen organiseerde op 22 juni de inspiratienamiddag rond Blockchain voor de overheidssector. ’s Avonds organiseerde de kennisuitwisselingsgroep Blockchain.Vlaanderen een aansluitende ‘meetup’ rond Blockchain in de publieke sector in Digipolis Antwerpen.

Een nieuwe rol voor de overheid

Blockchain kan ervoor zorgen dat de overheid eindelijk komaf kan maken met zijn rol van registratie, 'papieren' controles, doorsturen, opvragen en checken van documenten. Dat doet Blockchain: definitief en onfeilbaar. Eén keer geregistreerd, altijd geregistreerd en overal geweten. Het bijhouden van de keten van transacties (kledij, voedsel, wapens, diamant,…) idem. De miscommunicatie tussen (buitenlandse) overheden en instellingen over rijbewijzen, diploma’s, aktes,… is verleden tijd eens iedereen “op de Blockchain” werkt. Het foutieve en fraudegevoelige gebruik van toelagen, subsidies en uitkeringen kan worden aangepakt met Blockchain in combinatie met smart contracts, waarbij het juiste gebruik van de gegeven toelage wordt “ingeprogrammeerd”. Een andere gebruik wordt onmogelijk. De Britse overheid berekende dat zo een makkelijke jaarlijkse besparing van £5 mrd aan sociale uitkeringen kan gerealiseerd worden op een totaal van £166mrd (of 3%). Zoveel tijdwinst voor burgers en bedrijven komt vrij. Zoveel voltijdsequivalenten in de back-office van de overheden komen vrij.

Gedaan met de overheid? Neen, een andere overheid.

Gedaan met de overheid dus? Neen. Volgens mij niet. Als de overheid hier slim op inspeelt wordt het net een enorme opportuniteit om de maatschappelijke waarde van de overheid te verhogen. Want Blockchain zorgt er wel voor dat de keten van transacties transparant, onherroepelijk en fraudevrij wordt vastgelegd. Echter is er nog steeds iemand nodig om na te gaan dat op het terrein daadwerkelijk de persoon of het voorwerp van transactie is wie of wat beweerd wordt. Blockchain houdt de belofte in zich om van de focus op papieren (zij het dan digitaal, maar in elk geval back-office) en administratieve controle te gaan naar de focus van meer aanwezigheid op het terrein, wat volledig strookt met de noden van onze maatschappij vandaag.

En de regelgeving?

Zijn er geen wettelijke beperkingen? Zonder meer. De Blockchain-app die Kunstmaan voor KBC Securities ontwikkelde is volledig operationeel, maar gaat niet effectief in gebruik in afwachting van goedkeuring door de regulator. Ook binnen de overheid is de regelgeving niet voorzien op de mogelijkheden van nieuwe technologieën. Dat mag echter slechts een kwestie van tijd zijn. Zal het allemaal wel echt zo vlot en ver gaan als gezegd? Net als met de komst van het internet wordt het zoeken, experimenteren, mislukken, opnieuw proberen,…

Maar net als met het internet zal dit zeker onze manier van leven en werken veranderen. De opportuniteiten zijn te groot. In de stad Antwerpen wacht men in elk geval niet meer en start men experimenten binnen verschillende domeinen zoals burgerlijke stand of zekere vormen van zelfbeheer. Ook andere overheidsdiensten timmeren al aan de weg. Het is nu het moment om te experimenteren met deze nieuwe technologie.

Kunstmaan bouwde samen met Bolero Crowdfunding (KBC Securities) de eerste Europese publieke, operationele Blockchain-app voor het verhandelen van niet-genoteerde waarden, die nu wacht op goedkeuring van de regelgever. Naar aanleiding van het Inspiratiecongres in de stad Antwerpen maakte het bureau een gidsje waar overheidinstanties mee aan de slag kunnen om Blockchaintoepassingen te identificeren en vorm te geven.

Written by

Roeland Gielen

CEO

Follow @roelandgielen